Ankara'da kadın girişimciliği raporu: 102 işletme sahibiyle saha çalışması yapıldı

Ankara Sanayi Odası (ASO), kadın girişimcilerin işletmelerini geliştirirken karşılaştıkları zorlukları ve ihtiyaçlarını sahadan toplanan verilerle analiz eden kapsamlı bir araştırma raporu yayımladı. 'Kadın Girişimciliğinde Dönüşüm Açığı: Ankara Örneği' başlıklı çalışma, kadınların iş hayatındaki mevcut durumunu ve potansiyelini ortaya koyuyor.

Haberler.com'da yayınlanan habere göre, ASO bünyesindeki ASOSİTAM ve Kadın Girişimciliği Koordinatörlüğü tarafından hazırlanan rapor için Ankara'da çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren 102 kadın girişimciye anket uygulandı. Ayrıca bu gruptan 20 kadınla derinlemesine görüşmeler yapılarak somut öneriler geliştirildi.

Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların yüzde 93'ü en az lisans düzeyinde eğitime sahipken, yüzde 42'si lisansüstü eğitim aldı. İşletmelerin yüzde 70'inin kurucusu konumunda olan kadınların firmalarının yarısı 10 veya daha az çalışanla faaliyet gösteriyor. İhracat yapan işletmelerin oranı ise yüzde 29 seviyesinde kaldı.

Kadın girişimcilerin yeniliğe açıklık puanı 5 üzerinden ortalama 4,21 olarak ölçüldü. Raporda, eğitim birikimi ve yenilikçi yaklaşımların büyüme, istihdam ve ihracata daha güçlü yansıması için bu çalışmaların finansman, teknik iş birliği, üretim ve pazara erişim imkânlarıyla desteklenmesi gerektiği vurgulandı. Bu yetenek seti ile ekonomik sonuçlar arasındaki fark 'dönüşüm açığı' olarak tanımlandı.

Araştırmada, kendi işini kuran kadınların işletmelerini büyütme ihtiyacının daha belirgin olduğu, mevcut bir işletmeye sonradan katılanların ise firmanın altyapısından ve iş bağlantılarından yararlanabildiği kaydedildi. Desteklerin bu farklı başlangıç koşulları göz önünde bulundurularak tasarlanması önerildi.

Görüşmelerde finansmana erişim ve girişimci olarak kabul görme konusundaki zorlukların özellikle yatırım ve büyüme planlarında öne çıktığı belirtildi. Sanayi ve teknoloji alanındaki bazı katılımcılar, mesleki yeterliliklerini defalarca kanıtlamak zorunda kaldıklarını ifade etti. Bakım sorumluluklarının iş geliştirmeye ayrılan zamanı sınırlandırdığı da dile getirildi.

Aile işletmelerinden aktarılan örneklerde, kadınların fiilen üstlendikleri yönetim sorumluluğu ile resmi yetki ve mülkiyet payının her zaman örtüşmediği görüldü. Raporda, kadınların işletmelerdeki katkısının görünür kılınması ve sorumluluklarının karar yetkisiyle desteklenmesi gerektiği ifade edildi.

Raporda belirlenen ihtiyaçlara yönelik beş uygulama paketi önerildi. 'Bakım ve Zaman Maliyeti Paketi' ile OSB ve teknoparklarda çocuk bakım hizmetleri sunulması, etkinliklerin gündüz ve uzaktan katılıma açık düzenlenmesi ele alındı. 'Yetki Devri ve Aile Anayasası Paketi' kapsamında aile üyelerinin görev, karar yetkisi ve devir süreçlerini yazılı kurallara bağlayan danışmanlık ve hukuki destekler önerildi.

'Finansmana Erişim ve Ölçeklenme Paketi' kredi garantisi, yatırımcı eşleştirmeleri, yatırıma hazırlık desteği ve ihracat siparişleri için işletme sermayesine erişimi kapsıyor. 'Köprü Kurucu Ağ ve Kamuya Erişim Paketi' kadın girişimcilerin yeni pazarlara açılmasını, üniversitelerle iş birliğini ve kamu imkânlarından yararlanmayı kolaylaştırmayı hedefliyor. 'ASO Kurumsal Temsil ve Görünürlük Göstergeleri Paketi' ise kadınların ASO komite, kurul ve heyetlerindeki temsilinin izlenmesini amaçlıyor.

Raporda ayrıca desteklerin gerçek yönetim sorumluluğu taşıyan kadınlara ulaşması için 'Fiili Yönetim Kriteri' önerildi. Bu ölçüt, kadınların bütçe, yatırım, personel ve üretim kararlarında fiilen sorumluluk üstlenmesini ve ortaklık ya da imza ve temsil yetkisinden en az birine sahip olmasını esas alıyor.

ASO Meclis Üyesi ve TOBB Ankara Kadın Girişimciler Kurulu Başkanı Hande Öztürk, rapora ilişkin değerlendirmesinde Fiili Yönetim Kriteri'nin önemine dikkat çekti. Öztürk, "Bugüne kadar kadın girişimci sayısı çoğu zaman kağıt üzerindeki ortaklıkla değerlendirildi. Oysa Kurul çalışmalarımızda işi fiilen yöneten ancak imza yetkisi babasında, eşinde veya ortağında bulunan çok sayıda kadınla karşılaşıyoruz. Bu rapor artık onları da görünür kılıyor; görünmeyeni saymak, değiştirmenin ilk şartıdır" ifadelerini kullandı.

ASO Başkanı Seyit Ardıç, kadın girişimcilerin potansiyelinin üretime daha güçlü yansımasının, verimlilik, ölçek, teknoloji ve markalaşma hedeflerine katkı sağlayarak sanayinin rekabet gücünü artıracağını vurguladı. Ardıç, "Yenilikçi fikirleri, girişimcilik cesaretleri ve yönetim becerileriyle iş hayatına değer katan kadınların bu katkısını güçlendirmek hepimizin ortak sorumluluğudur" dedi.

Ankara'nın üniversiteleri, organize sanayi bölgeleri, teknoparkları, Ar-Ge merkezleri ve savunma sanayiindeki birikiminin güçlü bir ekosistem oluşturduğunu belirten Ardıç, "Bu birikimi daha ileriye taşımak için kadınların işletme kurma, büyütme ve yönetme süreçlerine katılımını güçlendirmeliyiz" şeklinde konuştu.

Ardıç, raporun bulgularını uygulamaya taşımak için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB, üniversiteler ve TOBB Ankara Kadın Girişimciler Kurulu ile birlikte çalışacaklarını belirterek üç somut adım açıkladı. Fiili Yönetim Kriteri'nin ASO'nun destek ve teşvik programlarına kademeli olarak dahil edileceğini, politika önerilerinin uygulama takvimine bağlanacağını ifade eden Ardıç, "Kadın girişimciliği göstergelerini yıllık olarak izleyeceğiz. Bu adımlarla sağlanan ilerlemeyi üyelerimizle ve kamuoyuyla her yıl paylaşacağız" dedi.

Ardıç, çalışmanın Türkiye genelinde geliştirilerek tekrarlanmasının önemine dikkat çekerek, "Farklı illerden elde edilecek bulguların, kadın girişimciliğine yönelik daha etkili çözümler üretmemize ve bu alanda daha hızlı ilerlememize önemli katkı sağlayacağına inanıyorum" değerlendirmesinde bulundu.

TürkAta Haber Ajansı