Çalışan ve emekliyi yakından ilgilendiriyor: SGK'dan rapor parası nasıl alınır?

Emekli olduktan sonra yeniden çalışma hayatına dönenlerin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen rapor parasından yararlanma şartları çalışma biçimine göre farklılaşıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, emekli aylığını kestirerek çalışanlarla Sosyal Güvenlik Destek Primi kapsamında çalışanların haklarının aynı olmadığını aktardı.

İlk sigortalılık başlangıcı Ekim 2008 öncesinde olan ve emeklilikten sonra özel sektörde yeniden çalışanlar için iki ayrı yöntem bulunuyor. Emekli aylığını durdurup bütün sigorta kollarına tabi çalışmak veya aylığı almaya devam ederek Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışmak mümkün.

Şirket ortağı veya kendi iş yerinin sahibi olan Bağ-Kur emeklileri ise ticari faaliyetlerini emekli aylıkları kesilmeden sürdürebiliyor.

Maaşını kestirenler hastalıkta rapor parası alabiliyor

Emekli aylığını kestirerek bütün sigorta kollarına tabi biçimde yeniden çalışanlar, hastalık nedeniyle yetkili hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu almaları halinde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor. Ödeme, geçici iş göremezliğin 3. gününden itibaren başlıyor.

İş kazası veya meslek hastalığında ise farklı bir uygulama bulunuyor. Bu durumlarda bekleme süresi ya da gün şartı aranmadan ilk günden itibaren iş göremezlik ödeneği veriliyor.

Çalışma biçimlerine göre rapor parası uygulaması şöyle ayrılıyor:

SGDP ile çalışanlarda hastalık ödemesi yok

Emekli aylığını almaya devam ederek özel sektörde SGDP kapsamında çalışanlar, hastalık veya analık sigortası üzerinden rapor parası alamıyor. İş kazası ve meslek hastalığı ise bu kuralın dışında tutuluyor.

SGDP kapsamında çalışan bir emekli iş kazası geçirirse veya meslek hastalığına yakalanırsa rapor düzenlenmesinin ardından geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazanıyor. Ödeme olayın meydana geldiği ilk günden itibaren hesaplanıyor.

Malullük aylığı alanlar için çalışma şartı farklı

Malullük aylığı alan kişiler, aylıkları kesilmeden yeniden çalışamıyor. Bu kişilerin SGDP ödeyerek çalışmasına da SGK mevzuatı kapsamında izin verilmiyor. Engelli emeklilik aylığı alanlar ise SGDP kapsamında çalışabiliyor.

Yabancı ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanların da malullük aylıkları kesiliyor. Aylığını kestirip yeniden çalışan maluller hastalık halinde 3. günden, iş kazası veya meslek hastalığında ise ilk günden itibaren rapor parası alabiliyor.

Kamuda çalışan emeklilerde uygulama

Kanundaki özel istisnalar dışında genel bütçeli kurumlar, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait kuruluşlarda emekli aylığı kesilmeden görev yapılamıyor.

Kamuda 4/1-a kapsamında sigortalı çalışan emekliler, hastalık halinde yetkili hekim raporuyla 3. günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor. İş kazası ve meslek hastalığında ise ödeme her gün için uygulanıyor.

İsa Karakaş, emekli maaşı ile rapor parasının her çalışma biçiminde birlikte alınamadığını belirtti. Aylığını kestirerek bütün sigorta kollarına prim ödeyenler hastalıkta da ödeme alabilirken, SGDP ile çalışanlar hastalık nedeniyle rapor parasından yararlanamıyor; hakları iş kazası ve meslek hastalığıyla sınırlı kalıyor.

Karakaş ayrıca yeniden çalışan emeklilerin işe giriş bildirgesindeki tercihleri ile raporun gerekçesini takip etmesi gerektiğini bildirdi.